TYDZIEŃ

Dlaczego Turcja jest dziś tak ważna dla Europy?

mapa Turcji

Piątkowa próba zamachu stanu znów zwróciła uwagę na Turcję. W ciągu ostatnich kilku lat ten kraj już wielokrotnie powracał na czołówki gazet. W tym splocie przeróżnych zdarzeń wysuwa się jeden wniosek. To co dzieje się w Turcji ma coraz większy wpływ na światowy ład polityczny i gospodarczy w tym także na Unię Europejską.

Wojna w Syrii i kryzys migracyjny

Turcja dzieli z Syrią 900 km granicy. Po wybuchu wojny w Syrii w 2011 r. do Turcji zaczęli przedostawać się uchodźcy dla których stworzono tam obozy. Turcja stała się głównym szlakiem przemieszczania się do Europy nie tylko uchodźców z Syrii, ale także z Afganistanu i Iraku. Jeszcze w 2015 r. masowo przedostawali się, głównie nielegalnie do Grecji i stamtąd kierowali się w stronę Niemiec. Wobec niemożności opanowania fali emigracji własnymi siłami EU zdecydowała się na podjęcie wspólnych działań z Turcją.

Porozumienie między UE a Turcją

W marcu 2016 r. weszło w życie porozumienie między 28 członkami UE i Turcją. W efekcie Ci, którzy dostają się do Grecji są zawracani do Turcji, jeżeli nie ubiegają się o azyl lub ich podanie zostało odrzucone. W zamian za to UE przekazuje pomoc finansową przeznaczoną dla uchodźców przebywających w Turcji. Ponadto pierwszeństwo w przesiedleniu do UE mają ci, którzy nie próbują nielegalnie przekroczyć granicy i czekają w Turcji. Za każdego Syryjczyka, który został zawrócony z Grecji UE zobowiązała się przyjąć jednego migranta z Syrii. W sumie UE zamierza przyjąć 72 tyś. migrantów.

Kwestie akcesji do UE

W zamian za porozumienie w kwestii migracji UE otworzyła tureckim obywatelom dostęp do strefy Schengen. Ponadto zgodziła się wznowić rozmowy o przystąpieniu Turcji do UE. Jej członkostwo budzi duże obawy ze względu na konflikt z mniejszością kurdyjską we wschodniej Turcji, dominującą w tym kraju religię muzułmańską, dużą młodą populację (na dziś jest to ok. 79 mln), która dałaby Turcji znaczący głos w UE i wciąż jeszcze niestabilny system polityczny.

Próba zamachu stanu przeprowadzona 15 lipca 2016 i to, co dzieje się po niej znów postawiła pod znakiem zapytania zasadność akcesji. Bo jak mówią europejscy urzędnicy skutki zamachu wzbudzają duży niepokój wśród społeczności międzynarodowej, szczególnie głosy nawołujące do przywrócenia w Turcji kary śmierci. Ponadto wskazuje się, że to, co wydarzyło się w piątek w połączeniu z kryzysem migracyjnym i wciąż trwającą wojną w sąsiedniej Syrii pokazuje, że jest jeszcze za wcześnie na przyjęcie Turcji do UE.